Juovladearvvahus Davvi-sámis

Skábma lea farga beallemuttus, nuba Anáris ja Ohcejogas juovllaid ovdal čuvges áigi lea dušše moatti diimmu guhkkosaš. Luonddus dat oaivvilda máŋgga šládjii dálvevuoiŋŋasteami áiggi. Álgodálvi leamašan bival ja unnán muohta dábálaš dálvvi ektui. Vuosttas muohta ja boahtán ja suddan moddii go dálkkit molsašuddet buollašis arvái. Dál eatnamis lea 5-10 sentte buolašmuohta. Dálkeeinnostus lohpida dálvvi vuosttas albma buollašiid vel ovdal juovllaid.

Dálvebálgáid ja dálvesihkkelmáđijaid fuolaheapmi ii leat vel álggahuvvon skohteriin muohttaga vátnivuođa dihtii. Gilonanoaivvi sihkkelmáđijaid leat fuolahan sulaid 15 km olmmošfámuiguin. Ođđa Suoločielggi guovllu dálvebálggis ja –sihkkelkárta almmustahtto boahtte jagi álggus. 

Urho Kekkonen álbmotmeahcis muohta lea moaddelot sentte. Suoločielgi-Gilonanoaivi guovllus fuolahuvvon láhtut leat juovlamánu beallemuttus jo moaddelot kilomehtera. Ná beassá bures álggahit čuoiganbaji vaikkoba juovlaluomus ja muohtameari lassánettiin láhttofierpmádat viidu.
Smávva jávrrit leat jo jikŋon, muhto stuorra Anárjávrri viiddis čielggit leat easkka jiekŋumin. Bivvalis dálkkiid dihtii jieŋat sáhttet leat raši smávva jávrriinge, nuba vuordde vel ovdal go manat jieŋa ala. 

Vánddardeaddjit leamašan geasi ja čavčča áigge eanet go ovddit jagiid, ja sesoŋŋa joatkašuvvá guhkit. Muohttaga vátnivuođa dihtii eai dálvvi fuolahanbargguid leat vel sáhttán álggahit, nuba báikkuid sáhttet muorravisttit leat gurrosat. Dán galget meahccái vuolgit váldit vuhtii.

Anára gilis Juvddu gáttiin johtán bálgá leat ordnen, ja bargu gárvvásmuvvá jagi loahpa rádjai. Joga davábeale oasi leat govddidan ja dohko bohtet čuovggat. Loahpa geažes lean bargguin fuolatkeahttá máđidja lea anus. Boahttevuođas bivnnuhis Juvddu bálggis dollojuvvo oppalaččat rabas miehtá dálvvi, ja čuovggat dahket máđijas johtima vejolažžan maiddái seavdnjadasas. 

Maiddái Aurorabálgás Urho Kekkonen álbmotmeahcis leat dál čuovggat. Čuovggat stivrejit vázziid dorvvolaččat seavdnjadis áigge vánddardeapmái ja čuvgejit luonddu detáljaid. Goappáge máđija čuovggat leat stellejuvvon nu, ahte dat eai hehttet dálvvi čuovgaihtagiid čuovvuma. 

Áššehasbálvalus Avvilis ja Urho Kekkonen álbmotmeahci bálvalanbáikkis Suoločielggis lea juovlabasiid gitta, muhto Davvi-Sámi luondduguovddáš Siida Anáris bálvala maiddái juovlabasiid áigge.

Davvi-Sámi párkaguovllu olbmot sávvet luondu ustibiidda buriid juovllaid ja návddašeami luonddutuvrrain ođđa jagi.

Áššehasbálvalusat Davvi-sámis