Urho Kekkonena álbmotmeahcci fállá guossái fiinna luondduoaidnámušaid ja miellagiddevaš kulturhistorjjálaš báikkiid. Oainne imašlaš duottaroidnosiid, čuvgesčázát duottarluobbaliid, nuortalaččaid boares ássansajiid ja ceakko skurččuid, main muohta bissu gitta guhkás geassái. Álbmotmeahcis lea maiddái juovlastálu ássanbáiki Bealljeduottar.

Rumakuru (Romesskurču). Govva: Krstiina Aikio

Rumakuru (Romesskurču) 

Rumakuru lea jiekŋabaji suddančáziid gohpan ceakko skurču, mii lea álbmotmeahci merkejuvvon luottaid guoras. Suoločielggis Rumakurui lea 6 kilomehtera. Rumakurus leat vánddardeaddjiid geavahussii guokte beaivestobu, main nubbi lea ráhkaduvvon 1800–1900-loguid molssagis ja nu leage oppa guovllu boarráseamos barta. Loga lasi: Rumakuru boares barttas.

Pääsiäiskuru (Beassášskurču). Govva: Kornél Szentmiklósi-Nagy

Pääsiäiskuru (Beassášskurču)

Pääsiäiskuru lea luonddudili luondduoaidnámuš: duottarskurču, mas sáhttá leat muohta ain suoidnemánus. Pääsiäiskuru beasat imaštallat álket merkejuvvon máđijaid bokte. Suoločielggis, álbmotmeahci poarttas lea geasse- ja dálvemáđijaid bokte moatti kilomehtera mátki skurčui.

Niilanpää bigálusgárdi. Govva: Aini Magga

Niilanpää bigálusgárdi

Niilanpää duoddara oarjevielttis sáhtát oahpásmuvvat Lappi bálgosa boazogárdái, mii lea ráhkaduvvon 1960-logu álggus. Dan leat geavahan eanaš geassit miessemearkungárdin, muhto doppe leat doallan maiddái čakčabigálusaid. Gárdi ii leat leamaš geavahusas máŋgga jahkái, go boazobargguid deaddu lea dál bálgosa oarjeoasi guohtoneatnamiin. Gárddi lahkosiin lea Lappi bálgosa barta, mii lea ráhkaduvvon boazodoallobargguid várás. Boazobartta šilljus leat vánddardeaddjiid geavahussii dollasadji, olgohivsset ja muorravisti.

Suomunruovttu boares barta. Govva: Siiri Tolonen

Suomunruovttu boares barta

Suomunruovttu boares barttas leat máŋggat muitalusat muitalanláhkái. Álgoálggus barta huksejuvvui dieđuid mielde golleroggiid sávdnin jagis 1935. Soahteáiggi dat doaimmai soalddátpatrullaid doarjjabáikin. Boares barta lea sullii 100 mehtera geažes ođđa Suomunruovttu ávdin- ja várrenstopus, mii lea vánddardangeavahusas. Loga lasi Suomunruovttu boares barttas.

Suomujoga nuortalašgieddi. Govva: Liisa Virta

Suomujoga nuortalašgieddi

Suomujoga nuortalašgieddi lea buoremusat seilon nuortalaččaid visteollisvuohta dála Suoma guovllus. Ássanguovlu lei 1940-logus nuortalaččaid geavahusas. Dál divrras nuortalašgieddi lea suodjaluvvon ja restaurerejuvvon.

Oskarinkoski (Oskariguoika) nuortalašgieddi. Govva: Aini Magga

Oskarinkoski (Oskariguoika) nuortalašgieddi

Oskarinkoski nuortalašgieddi lea álbmotmeahci nuortalulli oasis, Luttojoga guoras. Dat lei 1940-logus Beahcámis eváhkkui vuolgán nuortalaččaid ássanguovlu. Visttit leat huksejuvvon boares árbevieru mielde, ja nuortalašgieddi lea suodjaluvvon báiki. Loga lasi Luttojoga nuortalašgittiin.

Ráji-Jovsseha gieddi. Govva: Ninni Raasakka

Ráji-Jovsseha gieddi

Ráji-Jovsseha gieddi lea riikaviidosaččat mearkkašahtti kulturhistorjjálaš biras. Parkanolaš Joosef Sallila huksii ássangietti alccesis ja eamidasas 1900-logu álggus. Šilljoguovlu lea bisson measta rievdameahttumin, das go ráhkadusat leat dušše vuođđodivvojuvvon ja šillju lea dollojuvvon rabasin. Loga lasi Ráji-Jovsseba giettis.

Sokosti. Govva: Siiri Tolonen

Sokosti

Sokosti-duoddara čohka ala goargŋun lea máŋgga vánddardeaddji niehku ja mihttomearri. Sokosti allána 718 mehterii ja lea Urho Kekkonen álbmotmeahci ja seammás Nuorta-Lappi alimus várri. Dat lea Luirojávrri nuorttabealde.

Luirojávri. Govva: Juha Suomi

Luirojávri

Urho Kekkonen álbmotmeahci bearral Luirojávri lea álbmotmeahci gaskaoasis ja dat lea bivnnuhis vánddardanbáiki. Kuusela láigostohpu, Luirojávrri ávdin- ja várrenstohpu, Rájá barta ja Raappana gámme fállet Luirojávrris vánddardeaddjái albma buorre idjadanbáikkiid.

 Ukselmaoaivi (Ukselmapää). Govva: Eerika Niemelä

Ukselmaoaivi (Ukselmapää)

Ukselmaoaivvis rahpasa álbmotmeahci fiidnáseamos oainnus! Álbmotmeahci nubbin alimus duottar allána 698 mehtera allodahkii. Ukselmaoaivvi eana lea goike duottarguolbba, gos lea álki johtit.

Paradiisaskurču (Paratiisikuru). Govva: Eerika Niemelä

Paradiisaskurču (Paratiisikuru )

Paradiisaskurču lea Urho Kekkonen álbmotmeahci okta čábbáseamos báikkiin. Skurččus leat guokte šerresčázát duottarluobbala, main nubbái golgá gorži. Muohta bissu skurččus gitta guhkás geassái. Šattolašvuohta lea veahkat, ja dáppe sáhtát imaštallat earret eará hiirenporras-gáiskki. Paradiisaskurču lea Ukselmaoaivvi oarjedavábealde. Skurčui johtá Čoarveádjagis čielga bálggis, mii joatkašuvvá skurččus vel Ukselmaoaivvi ravdii.

Biropoarta (Pirunportti). Govva: Eerika Niemelä

Biropoarta (Pirunportti)

Biropoarta lea namas lágan juovvageađgás skurču, mii doaibmá máđidjan Paratiisiskurzčču guovllus Muorravárkái. Muohta bissu itkkus Biropoarttas guhkás geassái. Dálvit skurččus lea muohtauđasvárra. Biropoarta lea Ukselmaoaivvi nuortaluli bealde.

Muohtaskurču (Lumikuru), Ukselmaoaivi (Ukselmapää) ja Biropoarta (Pirunportti). Govva: Juha Suomi

Muohtaskurču (Lumikuru)

Muohtaskurču álgá hirbmat stuorra ceakkobáktin Muohtaoaivvi ja Ukselmaoaivvi gaskkas. Skurču lea ožžon namas das, ahte muohta bissu measta oppa geasi dan ceakko nuortaseainni vuolde. Skurčču suddančáziin oačču álggus unna, šerresčázát ája. Dat golgá leahkái, gos dan gáttiin sáhttá imaštallat párkalágan marastaga, vilgesgalddat lagežiiguin, sámmáliid ja gáiskkiid birastahtti omuid ja veahkadis gieddedielkkuid. Dálvit skurččus lea muohtauđasvárra.

Nuorttijoga ávži. Govva: Kirsi Luonuankoski

Nuorttijoga ávži

Urho Kekkonen álbmotmeahci nuortalulágeahčen lea Nuorttijoga ávži, man gaskka Nuorttijohka mohkohallá. Ávžái beassá oahpásmuvvat Nuorttijoga vánddardanjohtolaga mielde.

Bealljeduottar. Govva: Timo Reinvuo

Bealljeduottar

Bealljeduottar várra dovdojuvvo vuosttažettiin juovlastálu ruovttubáikin! Dat lea áibbas riikka nuorttageahčen dasttán Ruošša rájis. Bealljeduottar lea ártegislágan golmmačohkat báktehivvodat. Duottaralážiin lea hui čielga hápmi ja dat sulastahttet beljiid, maid mielde duoddarii lea várra navdojuvvon diekkár namma. Bealljeduottar lea riikkaráji lahkosiin rádjeavádagas, ja nuba dohko ii beasa iehčanassii mannat. Lagas Bealljeduottarmarrasis gal beassá fitnat vánddardanjohtolaga mielde ja dakko sáhttá hervvošit ieš Bealljeduoddara.