Muotkkeduoddara rávvagat ja njuolggadusat

15.9.2020
Koronavirusa geažil luonddusge lea ágga atnit dorvogaskkaid ja čuovvut earenoamáš giehtahygieniija ee. stobuin, dolastallanbáikkiin ja hivssegis fitnamiid maŋŋá. Meahciráđđehusa linnjemat ja rávvagat beaiváduvvojit, go almmolaš koronarávvagat šaddet dárkileabbon.
Geahča lassidieđuid ja čuovo min rávvagiid.

Rávvagat Muotkkeduoddaris johtaleapmái

  • Meahcis oažžu johtit ja idjadit juohkeolbmovuoigatvuođain (ymparisto.fi, suomagillii).
  • Dolastallan ii gula juohkeolbmovuoigatvuođaide, muhto Davvi-Sámis stáhtaeatnamiin Meahciráđđehus suovva dola bidjama rissiin ja ovssiin, mat leat eatnamis, almmá sierra lobi haga. Gahččan heittot muoraid váldimii ja geavaheapmái dárbbašuvvo eanamuorralohpi, man oažžu Avvila bálvalanbáikkis ja Davvi-Sámi luondduguovddáš Siiddas. Sávvojuvvo, ahte geavahuvvo fuolahuvvon dollasadji álo, go dat lea vejolaš.
  • Meahccebuollinvaruhusa áigge lea dola cahkkeheapmi gildojuvvon maid ordnejuvvon dolastallansajiin. Mátkevuoššana goit oažžu geavahit.
  • Dáhpáhusaid ordnen meahcis gáibida álo Meahcirađđehusa lobi
  • Loga lasi birrasa seasti vánddardeamis.

Ovddalgihtii ráhkkaneapmi

Mátketelefovnnaid gullon

  • Vaikko Suoma mátketelefonfierpmit gokčet viidát riikka, de Muotkkeduoddara mehcceguovllus sáhttet leat báikkit, main telefovdna ii gullo. Dárkkis mátketelefonfierpmi govčču iežat telefonoperáhtoris. Dasa lassin leat álo báikkit, main mátketelefovdna ii doaimma dahje doaibmá funet. Dalle sáhttá ábuhit dat, ahte manná birastahtti duovdagis badjelii jalges sadjái ja/dahje váldá telefovnna SIM-goartta eret heahteriŋgema boddii. Gánnáha maiddái váldit vuhtii dan, ahte sierralágan mátketelefovnnaid gaskkas leat gullonearut.

Dorvvolašvuohta

  • Johtin meahcis gáibida hárjáneami vánddardeamis ja kártta buorre lohkandáiddu. Johttis galget leat albma meahccerusttegat: heivvolaš gápmagat, biekkadoalli biktasat, tealtá/lávvu, mátkevuoššan, doarvái niesttit, kárta ja kompássa.
  • Váldde mielde vuosttašveahkki dárbašiid.
  • Lea vuogas almmuhit vánddardeami mátkeplána ja áigetávvala ustibiidda dahje lagašoapmahaččaide. Almmuhusa sáhttá bargat maiddái Davvi-Sámi luondduguovddáš Siidii, tel. 0206 39 7740, muhto dalle galgá áinnas almmuhit, ahte lea máhccan mátkkis. Veahkioažžun ii leat oktageardán guhkes gaskkaid dihte.
  • Jus dus reaissustat boahtá heahti, ovdamearkan láhppot, lápmašuvat dahje áiccat meahccebuollima, riŋge nummirii 112 ja daga heahtedillialmmuhusa.

Čuoikkat

  • Čuoikaáigi álgá geassemánu loahpas ja nohká vuosttas idjabuollašiid mielde borge - čakčamánus.

Jagiáiggit

  • Ruški, čavčča čáppa ivnnit, álgá čakčamánu álggus ja bistá guovtte vahkus golmma vahkkui.
  • Muohta gokčá eatnama golggot - skábmamánus. Ođđajagi rádjai sáhttá leat oallege uhcán muohta.
  • Giđđadulvviid áigge jogaid ja ádjagiid gállimis galgá geavahit iežas jierpmi.

Heahtenummir 112

Jus dus reaissustat boahtá heahti, ovdamearkan láhppot, lápmašuvat dahje áiccat meahccebuollima, riŋge nummirii 112 ja daga heahtedillialmmuhusa (pdf, 182 kt, 112.fi)Dárkilut rávvagat heahtedillái (suomagillii).

112 Suomi -mobiilaaplikašuvdna

Go heahtetelefovdnii riŋgejuvvo 112 Suomi -aplikašuvnna (112.fi, suomagillii) bokte, de heahteguovddášgohcci oažžu automáhtalaččat dieđu riŋgejeaddji sajádagas.

Lappis leat ollu báikkit gos telefon ii gullo, ja dihto telefonmállet eai doaimma buollašis. Nuba máđidjaplána oktan áigetávvaliin lea buorre almmuhit soapmásii. Gánneha doallat telefovnna liekkasin sihke biepmu ja juhkamuša fárus. Vai mátketelefovnnas ii nogaše rávdnji, váldde mielde ovdamearkan liikerávdnjerusttega, várrebáhttera dahje boares telefovnna, mas lea buorre báhtter.